{"id":1231,"date":"2025-05-08T10:24:27","date_gmt":"2025-05-08T10:24:27","guid":{"rendered":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/?p=1231"},"modified":"2025-05-22T11:12:57","modified_gmt":"2025-05-22T11:12:57","slug":"proving-tax-non-residency","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/proving-tax-non-residency\/","title":{"rendered":"Mo\u017ee li se potvrdom o rezidentnosti strane dr\u017eave dokazivati status poreskog nerezidenta iz ugla srpskih poreskih propisa?"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\"Is<\/p>

Krajem 2022. godine, Poreska uprava je zapo\u010dela praksu dono\u0161enja Privremenih re\u0161enja u cilju utvr\u0111ivanja i naplate poreza i doprinosa za obavezno socijalno osiguranje na prihode koje su gra\u0111ani ostvarili po osnovu rada za inostrane poslodavce, po\u010dev od prihoda ostvarenih u 2017. godini. Ova praksa se nastavila i u 2024. godini za prihode ostvarene u 2019. godini, \u0161to je izazvalo brojne polemike u stru\u010dnoj javnosti.<\/p>

Ne bave\u0107i se dalje problematikom izabranog pristupa utvr\u0111ivanja i naplate poreza i doprinosa za obavezno socijalno osiguranje, u nastavku \u0107emo se osvrnuti na jednu drugu praksu Poreske uprave, koja je zapo\u010deta istovremeno, a ti\u010de se zahteva za dostavljanje odre\u0111ene dokumentacije u postupcima poreske kontrole pokrenutim nakon \u0161to su odre\u0111eni obveznici izjavili \u017ealbe na Privremena re\u0161enja.<\/p>

Dodatno, nagla\u0161avamo da \u0107e ovaj tekst u nastavku obra\u0111ivati isklju\u010divo slu\u010dajeve iz prakse koji se odnose na utvr\u0111ivanje poreza (doprinosi za obavezno socijalno osiguranje nisu predmet ovog teksta) na prihode obveznika koji su, u godinama za koje ih Poreska uprava zadu\u017euje, rad obavljali isklju\u010divo na teritoriji drugih dr\u017eava, gde su im bili centri poslovnih i \u017eivotnih interesa, pritom, u Republici Srbiji u odnosnoj poreskoj godini nisu boravili 183 ili vi\u0161e dana, ve\u0107 su isklju\u010divo imali \u201cformalno\u201d registrovano prebivali\u0161te.<\/p>

Naime, poreski obveznici koji su, po uru\u010divanju Privremenih re\u0161enja, izjavili \u017ealbe, navode\u0107i da nisu bili poreski rezidenti Republike Srbije u periodima za koje ih Poreska uprava zadu\u017euje, suo\u010dili su se sa nejasnim i neosnovanim zahtevom Poreske uprave da, za periode za koje su zadu\u017eivani, dostave potvrde o rezidentnosti (stranih) dr\u017eava u kojima su \u017eiveli i radili, i gde su im bili centri \u017eivotnih i poslovnih interesa.<\/p>

Ovakvo postupanje Poreske uprave je krajnje nejasno i \u0161tavi\u0161e, potpuno je proizvoljno i pravno neutemeljeno. Naime, ako krenemo od definicije nerezidenta prema Zakonu o porezu na dohodak gra\u0111ana, jasno je da zakonodavac pod tim pojmom podrazumeva sva lica koja nisu poreski rezidenti. Sa druge strane, poreskim rezidentima se smatraju lica koja na teritoriji Srbije:<\/p>

1) imaju prebivali\u0161te ili<\/p>

2) imaju centar poslovnih i \u017eivotnih interesa, ili<\/p>

3) neprekidno ili sa prekidima, borave 183 ili vi\u0161e dana u periodu od 12 meseci koji po\u010dinje ili se zavr\u0161ava u odnosnoj poreskoj godini.<\/p>

Dakle, ako se odre\u0111ena lica ne mogu svrstati u navedene kategorije, prema zakonskim odredbama, smatraju se poreskim nerezidentima, \u0161to dalje implicira da se po osnovu ostvarenih prihoda ne mogu smatrati ni poreskim obveznicima (naravno, pod uslovom da rad po osnovu kog su prihodi ostvareni nije obavljan na teritoriji Republike Srbije).<\/p>

Imaju\u0107i u vidu citirane zakonske odredbe o (ne) rezidenstvu, jedini ispravan put kojim je, u pokrenutim postupcima poreske kontrole trebalo krenuti, jeste dokazivanje \u010dinjenica od zna\u010daja za utvr\u0111ivanje poreskog rezidenstva (poput \u010dinjenica od zna\u010daja za utvr\u0111ivanje postojanje prebivali\u0161ta, mesta rada i postojanja porodice, broj provedenih dana Republici Srbiji u odnosnoj poreskoj godini itd), kako bi se izveo pravilan zaklju\u010dak da li odre\u0111eno lice jeste ili nije poreski rezident.<\/p>

Suprotno navedenom, Poreska uprava je, upu\u0107ivanjem zahteva za dostavljanje potvrda o rezidentnosti strane dr\u017eave, krenula od dokazivanja negativne \u010dinjenice - da li neko lice jeste ili nije poreski nerezident, \u0161to je apsolutno pogre\u0161no, iz razloga \u0161to je, kao \u0161to smo to prethodno istakli, poreski nerezident Republike Srbije svako lice koje nije poreski rezident, a ne lice koje je poreski rezident strane dr\u017eave.<\/p>

Naravno, jasno je da je Poreska uprava od samog po\u010detka ovih postupaka postupala na bazi pretpostavke da su lica koja, formalno, imaju registrovana prebivali\u0161ta na teritoriji Republike Srbije - automatski njeni poreski rezidenti.<\/p>

Me\u0111utim, ako znamo da je, shodno Zakonu o prebivali\u0161tu, prebivali\u0161te mesto u kome se gra\u0111anin nastanio (objektivni element) sa namerom da u njemu stalno \u017eivi (subjektivni element), odnosno mesto u kome se nalazi centar njegovih \u017eivotnih aktivnosti, profesionalnih, ekonomskih, socijalnih i drugih veza koje dokazuju njegovu trajnu povezanost s mestom u kome se nastanio, postavlja se pitanje da li je postojanje samo formalne registracije (uz odsustvo i objektivnog i subjektivnog elementa, ali i odsustvo \u010dinjenica koje ukazuju na trajnu vezu sa odre\u0111enim mestom) dovoljan kriterijum za konstituisanje poreskog rezidentstva.<\/p>

Na\u0161 stav je da ovakvo postupanje vodi ka nepotpunom utvr\u0111ivanju \u010dinjeni\u010dnog stanja i smatramo da bi svako druga\u010dije tuma\u010denje bilo potpuno pogre\u0161no.<\/p>

S obzirom na to da Poreska uprava u najve\u0107em broju predmeta jo\u0161 uvek nije donela prvostepena re\u0161enja, kona\u010dno razre\u0161enje nastalog pravnog vakuma i dalje nije na vidiku. Gra\u0111anima preostaje jedino da sa neizvesno\u0161\u0107u is\u010dekuju ishod postupaka, u nadi da \u0107e, ako ne Poreska uprava, onda makar Ministarstvo finansija kao drugostepeni organ (ili kasnije Upravni sud u upravnom sporu), imati vi\u0161e sluha za svestrano raspravljanje predmeta postupka, kao i ispravan pristup i sistemati\u010dnije tuma\u010denje i primenu napred pomenutih zakonskih odredbi.<\/p>

Jedno od mogu\u0107ih re\u0161enja ovog pravnog vakuma svakako predstavlja primena na\u010dela fakticiteta iz Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji, po kojem se poreske \u010dinjenice utvr\u0111uju prema njihovoj ekonomskoj su\u0161tini, \u0161to bi moglo umanjiti zna\u010daj strogo-formalnog (i pogre\u0161nog) tuma\u010denja da isklju\u010divo registrovano prebivali\u0161te, bez su\u0161tinskog prebivanja na odre\u0111enoj adresi, mo\u017ee konsituisati poresko rezidenstvo.<\/p>

Naravno, Poreska uprava mo\u017ee braniti zahtev za dostavljanje potvrde o rezidentnosti strane dr\u017eave time da \u017eeli da na potpuno osnovan na\u010din razre\u0161i spor o rezidentstvu izme\u0111u Srbije i te strane dr\u017eave, primenom kriterijuma iz \u010dlana 4. Ugovora o izbegavanju dvostrukog oporezivanja. No, \u0161ta ako je prihod ostvaren radom u dr\u017eavi sa kojom Srbija nema zaklju\u010den takav ugovor (npr. sa SAD-om ili Tanzanijom)? Da li bi i tada ovakav zahtev Poreske uprave bio pravno osnovan? Odgovor se name\u0107e sam po sebi.<\/p>

Kontaktirajte nas za savete o va\u0161im poreskim pitanjima.<\/a><\/h5>
Informacije sadr\u017eane u ovom tekstu nisu pravni savet na bilo koju konkretnu temu, ve\u0107 su pru\u017eene zarad op\u0161te informisanosti \u010ditaoca.<\/i><\/h6>

<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

By the end of 2022, the Tax Administration began the practice of passing Temporary Decisions in order to determine and […]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":1272,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[11,12],"class_list":["post-1231","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-insights","tag-dta","tag-treaties"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1231"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1231\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1277,"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1231\/revisions\/1277"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milosavljevic-dabetic.rs\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}